Transfaire Türkçe

Bir yerden bir yere taşınan bilgilerin uyarlanması. Osmanlı sonrası küreselleşmede yer ve zaman

Ulusal Araştırma Ajansı (ANR) destekli ANR-12-GLOB-003 araştırma programı 

Bilgilerin, araçların bir yerden başka bir yere taşınmasını; uygulama, araç, ölçüt ve bilgilerin ortaya çıkışını izleyen bir aşama olarak inceleyen çalışmaların aksine; Transfaire Projesi, dolaşımın ortaya çıkardığı ve yeniden ürettiği teknik ve simgesel araçları incelemeyi hedefliyor. Burada iki amaç peşindeyiz. Bir yandan, alışverişi tek yönlü düşünmekle sınırlı kalan incelemelerin tersine, Osmanlı ve Osmanlı sonrası dönemlerin parçası olduğu bağlantı, ilişki ve bağımlılıklara, yeni bir yaklaşım öneriyoruz. Örneğin, yerel veya bölgesel siyasete damgasını vurduğu için tüm siyasi yaşantı için geçerli sayılan büyük tarihi kırılmaları bir tarafa bırakıyoruz. Böylelikle, imparatorluktaki ve cumhuriyetteki yönetim ve dışa açılma biçimlerinin tekrar incelendiği bir zaman dizini ortaya çıkarıyoruz.

Düşüncemiz, ilgili her bölgeye bir sözde “özgülük” akla getiren “aktarım” sorunsalı yerine, evrilme sürecini ve siyasetin normatif ve somut unsurlarının birlikte işleyiş süreçlerini hesaba katan, öteye geçişte yaşanan değişimin yollarını ele almak. Yani amaç, “aktarım” adı altında ne büyüklük olarak, ne de zamansal açıdan aynı şekilde ölçülemeyecek bölgelerin gelişigüzel bir araya getirilişinin önüne geçerek alışverişin, dolaşımın, bir yerden bir yere taşınmanın kendisini işlemek.

Transfaire Projesi, 2008-2012 yılları arasında Elise Massicard tarafından yürütülen ve ANR destekli “Düzenleme ve uzlaşma: XIX. Yüzyıldan günümüze, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’de yönetme biçimleri” üzerine çalışmış, Transtur araştırma ekibinin açtığı yol üzerinde temelleniyor (ayrıntılı bilgi için tıklayınız). Transfaire bir önceki çalışmadan; dışa açılma, evrilme ve aktarım  olgularına yaklaşımındaki yenilenmiş bakışıyla ayrılıyor. Bu olguların anlaşılmasının da Transtur Programı içeriğinden ve zaman sıkışıklığından dolayı ele alınamamış özel bir programın kuramsal ve yöntemsel bir çerçevede işlenmesiyle mümkün olabileceğini düşünüyoruz. Böylelikle Transfaire Projesi, Osmanlı sonrası coğrafyasındaki bölgesel dengelerin değiştiği bir dönemde, genelleştirilebilir kuramsal açılımları ve toplumsal açıdan faydalı bilgileri ortaya koymak üzere, önceden temeli atılmış bir araştırmanın devamını getiriyor.

Transfaire Projesi tarihçi, siyaset bilimci, sosyolog, antropolog ve coğrafyacı olmak üzere 25 araştırmacı ve öğretim görevlisini bir araya getiriyor. Çalışmalar, siyasi nesneleştirmenin kazandığı somutluk, normatif araçların devlet tarafından devrinin incelenmesi ile evrilmenin aşamaları ve aktörleri, olmak üzere üç ana öncelik etrafında şekilleniyor. Ekibimizin üyeleri, biri Paris’teki Türk, Osmanlı, Balkan, Orta Asya Araştırmaları Merkezi (Cetobac), diğeri de İstanbul’daki Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü olmak üzere, iki coğrafi çekirdek etrafında toplanıyorlar. Her bir merkezde doktora sonrası programı dahilinde görev alan Benjamin Gourisse ve Ségolène Débarre, program sorumlusu Marc Aymes gözetiminde etkinliklerin düzenlenmesi ile ilgilenip ekiplerin eşzamanlı ilerlemesini sağlıyorlar. Gruplar arasındaki uyum ve teatiyi sürekli kılmak için ayda iki kere düzenlenen seminerler, ayrıca herkesin karşılaştığı zorlukların paylaşıldığı, çalışmaların tanıtıldığı ve editoryal projelerin tartışıldığı yıllık genel toplantılar düzenleniyor.

Araştırmalar hakkında bildiriler ve bunların değerlendirilmesi her sene, iki kere düzenlenecek çalıştaylar ve ekip çalışmalarının tanıtılacağı uluslararası bir kolokyum çerçevesinde ele alınacak. Programın üçüncü senesinin sonunda Cetobac’ın da dahil olduğu LabEx Tepsis (Ehess / Pres Hesam) ekibi ile iş birliği başlatılacak. Çalışmaların ilerleyişinin belli bir içerik zenginliği kazanmasının akabinde bir de internet sitesi kurulacak.

 Traduction de Nilda Tasköprü